ایمپلنت دندان در بارداری یکی از سوالات پرتکرار و دغدغه برانگیز بین زنان باردار است؛ آنها میخواهند بدانند که آیا انجام آن در این دوران امن است یا بهتر است تا بعد از زایمان صبر کنیم؟
حقیقت این است که کاشت ایمپلنت معمولاً در دوران بارداری توصیه نمیشود اما در موارد خاص میتوان با رعایت اصول ایمنی و زیر نظر پزشکان متخصص ایمپلنت مانند دکتر شهریار جنانی و همکاران ایشان در کلینیک، تصمیم درستی گرفت.
در ادامه، به صورت علمی و ساده بررسی میکنیم که چرا این موضوع اهمیت دارد و بهترین زمان برای انجام ایمپلنت چه موقع است. تا پایان با ما همراه باشید.
اولین سؤال؛ آیا در دوران بارداری میتوان ایمپلنت کرد؟
یکی از پرسشهایی که در میان برخی مادران باردار پیش میآید، این است که آیا انجام ایمپلنت دندان در دوران بارداری مجاز است یا خیر؟ پاسخ کوتاه این است که به طور معمول انجام ایمپلنت در دوران بارداری توصیه نمیشود.
دلیل اصلی این موضوع، حساسیت بالای بدن در این دوران و تأثیر مستقیم هر اقدام درمانی بر سلامت مادر و جنین است.
فرآیند کاشت ایمپلنت شامل جراحی، بیحسی، تصویربرداری رادیولوژی و گاهی مصرف داروهای آنتی بیوتیک و مسکنهای قوی است؛ چون این موارد نیاز به احتیاط و شرایط مناسب دارد و خود دوران بارداری هم از حساسیت بالایی برخوردار است، دندانپزشکان کاشت دندان در این دوره را توصیه نمیکنند.
اگرچه در برخی شرایط اضطراری ممکن است پزشک تشخیص دهد که ایمپلنت دندان ضروری است اما در بیشتر موارد تا پس از زایمان به تعویق انداخته میشود.
چرا ایمپلنت دندان در بارداری خطرناک است؟
در دوران بارداری، بدن خانمها دچار تغییرات هورمونی و فیزیولوژیک قابل توجهی میشود. این تغییرات میتوانند روی سیستم ایمنی، گردش خون و حتی واکنش لثهها تأثیر بگذارند. از آن جایی که فرآیند ایمپلنت شامل جراحی در ناحیه لثه و استخوان فک است، ممکن است مشکلاتی در روند جراحی برای بیمار ایجاد شود و باعث استرس بدنی و ذهنی برای مادر شود.
از سوی دیگر، انجام رادیوگرافی برای بررسی وضعیت استخوان و موقعیت ایمپلنت، در سه ماهه اول بارداری میتواند برای جنین و مادر خطرناک باشد و پزشکان معمولاً از آن اجتناب میکنند.
همچنین مصرف برخی داروها مانند آنتیبیوتیکها یا مسکنها در دوران بارداری محدودیت دارد و ممکن است برای جنین مضر باشد. به همین دلیل، حتی اگر ایمپلنت از نظر فنی هم ممکن باشد، انجام آن در این دوران به هیچ وجه پیشنهاد نمیشود.
خطرات و عوارض ایمپلنت دندان در زنان باردار چیست؟
| نوع خطر | توضیح | شدت تأثیر |
|---|---|---|
| عفونت محل جراحی | سیستم ایمنی در بارداری ضعیفتر است و احتمال عفونت بعد از جراحی بالاتر میرود. | متوسط تا زیاد |
| تأثیر داروها بر جنین | مصرف آنتیبیوتیک یا داروهای بیحسی خاص میتواند بر رشد جنین تأثیر بگذارد. | زیاد |
| استرس و فشار بدنی | جراحی و به طور کلی کارهای دندانپزشکی برای برخی افراد ترس ایجاد میکنند و میتوانند باعث افزایش اضطراب و فشار خون شود که برای بارداری مناسب نیست. | متوسط |
| عدم تحمل موقعیت جراحی | نشستن طولانی روی صندلی دندانپزشکی در ماههای آخر بارداری ممکن است باعث سرگیجه و کاهش فشار خون شود. | کم تا متوسط |
| احتمال پس زدن ایمپلنت | به دلیل تغییرات هورمونی و کاهش تراکم استخوان، احتمال جوش نخوردن ایمپلنت بیشتر است. | متوسط تا زیاد |
عواملی که باعث میشوند ایمپلنت دندان در بارداری نتیجه ندهد
عوامل زیر اجازه نمیدهند که ایمپلنت در بارداری بازدهی لازم را داشته باشد:
۱. تغییرات هورمونی
افزایش سطح هورمونهای استروژن و پروژسترون در دوران بارداری باعث التهاب و خونریزی لثه میشود. این وضعیت نمیتواند محیط دهان را برای جوش خوردن درست ایمپلنت آماده کند.
۲. کاهش تراکم استخوان فک
در بارداری، بدن برای رشد جنین به کلسیم بیشتری نیاز دارد؛ در نتیجه ممکن است تراکم استخوان مادر در ناحیه فک کاهش یابد. این مسئله باعث میشود که ایمپلنت به طور کامل به استخوان متصل نشود.
۳. ضعف سیستم ایمنی
سیستم ایمنی بدن در دوران بارداری برای جلوگیری از پس زدن جنین ضعیفتر عمل میکند. در نتیجه احتمال عفونت یا التهاب پس از جراحی افزایش مییابد.
۴. استرس و اضطراب
جراحی ایمپلنت فرآیندی دقیق و نسبتاً طولانی است. استرس ناشی از آن میتواند بر وضعیت روحی و فیزیولوژیک مادر اثر منفی بگذارد و روند ترمیم را مختل کند.
۵. محدودیت دارویی
بسیاری از داروهای مورد استفاده در کاشت ایمپلنت (مانند آنتیبیوتیکها، مسکنها و بیحسکنندهها) برای بارداری مناسب نیستند. اگر هم بیمار نتواند دارو مصرف کند، روند درمان سخت و خطرناک میشود.
بیشتر بخوانید: بهترین متخصص ایمپلنت دندان در کرج کیست؟
در چه شرایطی ایمپلنت دندان در بارداری توصیه میشود؟
در حالت کلی، انجام ایمپلنت در بارداری به تعویق انداخته میشود اما در شرایط خاصی ممکن است پزشک تصمیم به انجام آن بگیرد. این شرایط معمولاً زمانی است که ایمپلنت نکردن دندان، خطرناکتر از ایمپلنت کردن آن است.
برای مثال، اگر دندان از دست رفته باعث بروز عفونت شدید یا درد غیرقابل کنترل شده باشد و سایر درمانها مانند عصبکشی یا کشیدن دندان کمکی نکنند، ممکن است پزشک ناچار به اقدام فوری شود. در چنین شرایطی، معمولاً ایمپلنت در سه ماهه دوم بارداری انجام میشود، زیرا این بازه از نظر فیزیولوژیکی پایدارتر است و خطرات برای جنین کمتر هستند.
با این حال، حتی در این شرایط نیز باید تمام مراحل زیر نظر متخصص ایمپلنت و پزشک زنان انجام شود تا ایمنی مادر و جنین رعایت شود.
بهترین زمان برای ایمپلنت دندان برای بانوانی که نوزاد دارند، کی است؟
پس از دوران بارداری و زایمان، بدن به زمان نیاز دارد تا به وضعیت طبیعی خود بازگردد. معمولاً مادران در ماههای ابتدایی پس از زایمان درگیر شیردهی، تغییرات هورمونی و بازیابی انرژی هستند. از این رو، پزشکان توصیه میکنند که ایمپلنت دندان حداقل ۳ تا ۶ ماه بعد از زایمان انجام شود. در این فاصله، سطح هورمونها به حالت طبیعی برمیگردد، تراکم استخوان فک افزایش مییابد و بدن مادر آمادگی بیشتری برای جراحی دارد.
اگر مادر در دوران شیردهی است، پزشک باید نوع داروهای بیحسی و آنتیبیوتیک را با دقت انتخاب کند تا ترکیبات آنها وارد شیر نشود و برای نوزاد خطری ایجاد نکند.
بنابراین طبق موارد گفته شده، بهترین زمان برای کاشت ایمپلنت زمانی است که بدن مادر از لحاظ تغذیه، خواب و وضعیت عمومی در حالت تعادل قرار دارد. مشاوره با متخصص ایمپلنت نیز پیش از شروع درمان، باعث تصمیم گیری بهتر میشود.
بیشتر بخوانید: هزینه ایمپلنت دندان در کرج چقدر است؟
اگر کسی نداند باردار است و ایمپلنت کند، چه اتفاقی میافتد؟
گاهی ممکن است فردی بدون اطلاع از بارداری خود، دندان خود را ایمپلنت کند. در چنین شرایطی، معمولاً جای نگرانی جدی وجود ندارد اما لازم است بلافاصله بعد از اینکه متوجه بارداری خود شد، پزشک زنان و دندانپزشک معالج را مطلع کند.
در مراحل اولیه بارداری، اگر از داروهای بیخطر استفاده شده باشد و رادیوگرافی انجام نشده باشد، معمولاً هیچ آسیبی به جنین وارد نمیشود. اما اگر طی درمان از اشعه ایکس یا داروهای خاصی استفاده شده باشد، پزشک باید شرایط بیمار را ارزیابی کند و در صورت نیاز، اقدامات حمایتی برای جنین انجام دهد.
در هر حال، اطلاع به پزشک و پیگیری های پزشکی بسیار اهمیت دارد تا اطمینان حاصل شود هیچ تأثیر منفیای بر روند بارداری ایجاد نشده است. حتما پزشک خود را در جریان همه چیز قرار دهید.
راهکار های جایگزین برای ایمپلنت دندان در بارداری
به جای ایمپلنت دندان در زنان باردارف یک سری روش های جایگزین وجود دارد که میتوانید از آنها استفاده کنید:
۱. استفاده از پروتز موقت
پروتزهای متحرک سبک یا دندان مصنوعی موقت میتوانند تا زمان پایان بارداری جای خالی دندان را پر کنند. این روش بدون نیاز به جراحی است و از نظر ایمنی، خطری برای مادر و جنین ندارد.
۲. بریج موقت
بریج دندان یکی از روشهای غیرجراحی است که میتواند جایگزین موقتی برای ایمپلنت باشد. این درمان باعث حفظ زیبایی لبخند و تسهیل در جویدن غذا میشود، بدون اینکه به بدن فشار وارد کند.
۳. پلاک یا محافظ دندانی
اگر دندان کشیده شده در ناحیهای پنهان قرار دارد، استفاده از پلاک شفاف میتواند از جابجایی سایر دندانها جلوگیری کند. این گزینه بیشتر برای حفظ نظم دهان و محافظت از بافت لثه کاربرد دارد.
۴. رعایت دقیق بهداشت دهان و تغذیه
در دوران بارداری، حفظ سلامت دهان و دندان اهمیت دوچندانی دارد. مسواک زدن منظم، استفاده از نخ دندان، دهانشویه بدون الکل و رژیم غذایی غنی از کلسیم و ویتامین D میتواند از بروز مشکلات جدید جلوگیری کند تا زمان مناسب برای انجام ایمپلنت فرا برسد.
بیشتر بخوانید: آیا ایمپلنت دندان درد دارد؟
تجربه و نظر دکتر شهریار جنانی در این زمینه
دکتر شهریار جنانی، دندانپزشک و متخصص ایمپلنت، با تجربهی بیش از 30 سال درمان بیماران باردار و مادران جوان، بر این باور است که ایمنی مادر و جنین همیشه در اولویت است.
به گفته ی دکتر جنانی:
انجام ایمپلنت دندان در دوران بارداری تنها در موارد اضطراری و با هماهنگی کامل پزشک زنان باید انجام شود. در غیر این صورت، بهتر است درمان تا بعد از زایمان و بازگشت شرایط فیزیولوژیک بدن به تعویق بیفتد. مادران باردار نباید به دلیل ترس یا نگرانی، از مراجعه به دندانپزشک خودداری کنند. برعکس، بررسی سلامت دهان در این دوران اهمیت زیادی دارد و میتواند از مشکلات بزرگتر جلوگیری کند.
دکتر جنانی همچنین یادآور میشوند که در دوران شیردهی نیز انتخاب نوع دارو و زمان مناسب جراحی باید با دقت انجام شود تا هیچ مادهای از طریق شیر به نوزاد منتقل نشود.
سخن پایانی
در پایان، ایمپلنت دندان در بارداری از نظر علمی و پزشکی، اقدامی پرریسک است و معمولاً انجام آن به بعد از زایمان موکول میشود. بدن در این دوران در حال تغییر است و هرگونه فشار یا جراحی ممکن است برای مادر یا جنین خطرناک باشد. به جای آن میتوان از روشهای موقت و ایمن استفاده کرد تا هم زیبایی لبخند حفظ شود و هم از مشکلات دهان و دندان جلوگیری گردد.
در نهایت، تصمیم نهایی باید توسط پزشک متخصص ایمپلنت و با هماهنگی پزشک زنان گرفته شود.
اگر در دوران بارداری یا پس از زایمان با از دست دادن دندان مواجه شدهاید، توصیه میشود برای بررسی دقیق وضعیت دهان و انتخاب بهترین زمان درمان، با دکتر شهریار جنانی مشاوره کنید.